X
تبلیغات
سقز

سقز

آثار و فرهنگ و تمدن سقز

مسجد تاریخی دومناره



این مسجد د رخیابان امام خمینی ، در بافت قدیمی سقز واقع است . تاریخ دقیق ساخت مسجد مشخص نسیت ، ولی از آنجا كه اهالی محل ساخت آن را به شیخ حسن مولان آباد نسبت میدهند ،‌ احتمال دارد در اواخر دوره افشاریه و اوایل زندیه ساخته شده باشد .
مسجد دارای شبستانی با چهار ستون قطور چوبی به نشانه چهار خلیفه اهل سنت است . در ضلع جنوب غربی ، ایوان ستوان دار (مصلای تابستانی) ساخته شده كه فرم مخصوص مساجد منطقه كردستان را تداعی میكند .

بالای مسجد دو مناره رفیع و بلند قرار دارد و به همین دلیل به مسجد دو مناره شهرت دارد . مصالح به كار رفته در بنای این مسجد شامل خشت و خام ، ملات گل ، سنگ های لاشه ، چوب و ... است . در تزئینات مناره از كاشی ها و آجركاری های معقلی استفاده شده است .
احتمالا حوض خانه مسجد كه گنبدی بر فراز آن قرار دارد و محل وضوی نمازگزاران است . قدیمی تر از مسجد كنونی و متعلق به دوران صفویه است . در دیوارهای مسجد ازكاشی های صابونكی با طرح سرو (درخت زندگی) ، كار استاد علی اصفهانی برای تزئین استفاده شده است .به نظر میرسد كه این استاد اصفهانی چند سالی در سقز سكونت داشته است .


منابع:
اداره میراث فرهنگی استان کردستان
+ نوشته شده در  سه شنبه یازدهم بهمن 1390ساعت 17:34  توسط فرزين بي خاني  | 

نقشه



سقز يکي از شهرهاي استان کردستان است که در شمال غربي سنندج و در فاصله 198 کيلومتري آن واقع است و از شمال به بوکان و از غرب به بانه و از جنوب به منطقه تيلکو و از شرق به منطقه افشار منتهي ميشود .

شهرستان سقز بر روي دو تپه طويل که رودخانه سرپوشيده ولي خان از وسط آن مي گذرد ، بنا شده است پستي و بلنديهاي داخل شهر و مناظر و چشم انداز زيباي رودخانه سيمينه رود که از کنار اين شهر مي گذرد جلوه بديعي را به نمايش گذاشته است .


هر چند کاوشهاي علمي باستانشناسي در اين شهر انجام نگرفته است . اما در مورد تاريخ آن روايتهاي گوناگوني وجود دارد و نظريات مختلف ابراز شده است تا جائيکه تاريخ ساخت آنرا به هزاره هفتم قبل از ميلاد نسبت ميدهند . عده اي از مورخين باستناد به آثار باستاني زيويه معتقدند که اين شهر در نخستين اتحاد ماد با نام ايزيرتا ناميده شده و پايتخت مادها بوده است و توسط مادها استحکاماتي در آن ساخته شده است که زيويه و آرمائيت "قپلانتو" از آن جمله هستند . دسته اي ديگر از مورخين معتقدند که بعد از هجوم "سارکن دوم " پادشاه آشور به سرزمين ماد که منجر به گريز مادها به سوي همدان شده سکاها به سقز آمدند و آنرا به عنوان پايتخت خود برگزيدند . نام امروز اين شهر از قوم سکه - سکا - اسکيت - ساکز - سکز به يادگار مانده است .در زماني که حکومتهاي محلي در مناطق مختلف ايران حاکميت ميکردند در شهرستان سقز نيز حکومت اردلانها براي مدتي مديد ادامه داشت .


پارک مولوي کرد - لاله - کوثر - بازار سقز - طبيعت بکر و زيباي منطقه سرشيو - کوههاي چهل چشمه - نه که روز و سد شهيد کاظمي از جاهاي ديدني شهرستان سقز هستند . در اين شهرستان بيش از يکصد و پنجاه اثر تاريخي و باستاني وجود دارد که فقط دو اثر آن يعني قلعه باستاني زيويه و غار کرفتو مورد بررسي و مطالعه قرار گرفته و در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است .


الف) قلعه باستاني زيويه : اين قلعه بر روي تپه اي به ارتفاع 140 متر در فاصله 42 کيلومتري شهر سقز و در حاشيه روستايي به نام زيويه قرار دارد که در سال 1947 ميلادي به طور اتفاقي کشف گرديد .


ب) غار کرفتو : در 74 کيلومتري شرق شهرستان سقز و در منطقه اوباتو"هه وه تو" صخره اي از سنگهاي آهکي بر فراز تپه اي پديد آمده است که قلعه و غار کرفتو ناميده ميشود . براساس مطالعات زمين شناسي صخره قلعه و غار کرفتو در دوران سوم زمين شناسي شکل گرفته است .
+ نوشته شده در  سه شنبه یازدهم بهمن 1390ساعت 17:33  توسط فرزين بي خاني  | 

شهرستان سقز واژه و تاریخ



زماني که سکاييان در جنوب درياچه ي اروميه در ناحيه ي ماننا مستقر بودند سقز پايتخت آنان بوده است.آقاي"جليل ضياپور" در "مادها و بنيان گذاري نخستين پادشاهي در غرب ايران" ايزيرتو را همين سقز کنوني مي داند،وي در ادامه دليل آن را وجود دو قلعه از هفت قلعه اي که "نابورشاروسو" سردار آشوري در زمان"آشوربانيپال" نام برده است،در حوالي سقز مي داند؛1- قلعه ي زيويه 2- قلعه ي ورمياته.


"ژاک دومورگان" در جغرافياي غرب مي نويسد که:سقز شهري قديمي و کوچک است که سابق داراي استحکامات و برج و بارو بوده همچنين"دياکنوف" در تاريخ ماد سقز را ناحيه ي فرعي (ب) از ناحيه (3) از دوازده منطقه اي که بر اساس خط آب تقسيم بندي کرده مي داند يعني جنوب درياچه ي اروميه.


برخي ديگر معتقدند که واژه ي سقز برگرفته از نام"سياکسار" يکي از پادشاهان مادي است که يونانيان او را "سياکس" خوانده اند."عبدالحسين زرين کوب" در (روزگاران 1378) مي نويسد که بقاياي طوايف مختلف بومي و مهاجر قبل از ورود آريايي ها در نواحي سقز کنوني مستقر بوده اند و اتحاديه ي ماناي را به وجود آورده بودند که آنچه به نام گنجينه ي زيويه در نزديکي سقز در اين اواخر به دست باستان شناسان بدست آمد نشانگر فرهنگ و هنر آنان مي باشد؛در برخي منابع ديگر هم آمده که اقوام "لولوي" و " زامودها" نيز که جزو تمدن "مانايي" هستند،محل سکونت اصلي آنان اطراف سقز بوده است.


"آندره گدار" مرکز تمدن "مانا" را در تپه ي "کاپلانتو"(قپلانتو) در جنوب سقز مي دانست و "دياکنوف" هم معتقد است که اين مرکزيت در شمال غربي "مانا" يعني ناحيه اي بين بوکان و سقز.با توجه به اينکه دست نوشته ها و آثار مکتوب از مادها و اقوام اوليه اين ناحيه تا به حال به دست نيامده و با توجه به حجم و گوناگوني فرضيات در اين باره ادامه ي بحث را به دست صاحبان فن مي سپاريم باشد که با تلاش و کوشش فراوان چراغ راه تاريک تاريخ اين مرز و بوم را بيفروزند.


در باره ي تاريخ نه چندان دور سقز يعني حوالي سال 1310 يکي از تاريخ نويسان به نام (وقايع نگار کردستاني) سقز را يکي از بلوکات هفده گانه ي کردستان مي داند که در بين شمال و غرب با سنندج بيست و چهار فرسنگ(هر فرسنگ معادل 6 کيلومتر) فاصله داشته و يک قصبه و سيصد و شصت روستا را شامل مي شده،همچنين او سقز را نزديک به هزار و دويست و بيست و چهار خانوار تخمين زده است و جمعيت آن را سي و چهار هزار و بيست و چهار نفر سرشماري کرده است.


اين شهر در آن زمان داراي سه حمام،ده مسجد،يک بازار و سه کاروان سراي معتبر بوده و عمارت با شکوه و پررونقي داشته که داراي اندروني و بيروني وسيعي بوده است،همچنين باغها و چشمه هاي فراوان و مردمي بافرهنگ داشته است.ميزان مالياتي را که اين شهر بايد مي پرداخته حدود شش هزار و سيصد و پنج تومان بوده.بلوک کرفتو که يکي از بلوکهاي هفده گانه بوده با جمعيتي نزديک به هزار و ششصد نفر خود جزئي از بلوک سقز به شمار مي رفته است.
+ نوشته شده در  سه شنبه یازدهم بهمن 1390ساعت 17:32  توسط فرزين بي خاني  | 

شهر باستانی سقز در یک نگاه

جمعيت: طبق آخرين سرشماري در سال 85، 209000 نفر(136000شهري ـ 73000 روستايي)

درصد جمعيت شهري 65، درصد جمعيت روستايي 35، 51 درصد مرد، 49 درصد زن

تعداد خانوار شهري 26786، خانوار روستايي 13126



شهرهاي تابعه: شهر سقز با جمعيت134000 نفر و شهر جديد صاحب با جمعيت تقريبي 1700 نفر



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه پانزدهم فروردین 1390ساعت 17:7  توسط فرزين بي خاني  | 

سقز از نگاه ويكيپديا

سَقِّز (به کردی: Seqiz) یکی از شهرهای شمالغربی ایران در استان کردستان است که در شمال‌غربی سنندج و در فاصلهٔ ۱۹۸کیلومتری آن واقع است. از شمال به آذربایجان غربی (شهر بوکان)، از غرب به شهر بانه، از جنوب به منطقهٔ سرشیو و مریوان، و از شرق به تکاب افشار منتهی می‌شود. این شهر یکی از سردترین نقاط شهری ایران و بر اساس داده‌های سازمان هواشناسی سردترین نقطه ی شهری کشور و رکورددار ثبت پائین‌ترین دمای ثبت شده ی تاریخ هواشناسی 43- درجه است.


شهر سقز برروی دو تپه طویل که رودخانه سرپوشیده ولی‌خان از وسط آن می‌گذرد، بنا شده‌است. پستی و بلندی‌های داخل شهر و چشم‌انداز رودخانهٔ سیمینه‌رود، که از کنار این شهر می‌گذرد از ویژگی‌های آنست.

فهرست مندرجات


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم اسفند 1389ساعت 17:54  توسط فرزين بي خاني  | 

شهرستان سقزدر یک نگاه اجمالی

سقز

وجه تسمیه سقز ریشه ‏در قدمت این شهر دارد و آن زمانی است که قوم سکا در زمان اتحاد اقوام ماد این شهر را ‏به عنوان پایتخت خود به نام اسکیت یا...
 
شهرستان سقز در شمال غربی کردستان و در همسایگی استان آذربایجان غربی است مرکز این ‏شهرستان در فاصله 187 کیلومتری شهر سنندج قرار گرفته است. وجه تسمیه سقز ریشه ‏در قدمت این شهر دارد و آن زمانی است که قوم سکا در زمان اتحاد اقوام ماد این شهر را ‏به عنوان پایتخت خود به نام اسکیت یا ساکز انتخاب کردند.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم اسفند 1389ساعت 17:41  توسط فرزين بي خاني  | 

فرهنگ و هنر سقز

نـقـاشـی و خـوشـنـویـسـی در سـقـز

خـوشـنـویـسـی در سـقـز سـابـقـه ای دیـریـنـه دارد و در قـدیـم هـر گـاه کـسـی پـای به حـجـره می نهـاد اول بـرای او سـرمـشـق تـهـیـه می کـردنـد تـا آداب و خـوشـنـویـسـی را یاد بگـیـرد امـا با نـقـاشـی مخالـفـت می کـردنـد در زمـیـنه خـوشـنـویـسـی قـدیـمی تـریـن سـنـد سـنگهـای گـورسـتـان بـزرگ سـقـز و گـنـبـد حکـام اردلان می باشـنـد که قـبـرسـتـان سـقـز مـدتـهـا پـیـش ویـران و سـنـگـهـای زیـبای مـزیـن به اشـعـار آن را در پـارک شـهـر بعـنـوان صـنـدلـی و نـیـمکـت بکـار بـردنـد از ایـن آثـار تـنهـا سـنگ مـقـبـره محـمـد سـلـطان اردلان حاکـم سـقـز بـر جای مـانـده که حـدود 170 سـال قـدمـت دارد و در حال حاضـر ایـن سـطـور در کـتـابـخانـه عـمـومی سـقـز نگـهـداری می شـود خانـواده هـای مـشـهـور خـوشـنـویـس سـقـز چـنانـچـه بحـث شـد عـبارتـنـد از مـلک الکـلامی ـ شـیـخ الاسـلامی و از ایـن خانـواده هـا خـطاطانـی چـون مـلک الکـلام مجـدی ـ امـیـرالکـتـاب ـ قاضـی احـمـد شـیـخ الاسـلامی و آقای حـسـن شـیـخ الاسـلامی ظـهـور کـرده انـد امـا در حال حاضـر خـوشـنـویـسـان مـشـهـور سـقـز که کـارهـای ذوقـی و تـابـلـوهـای هـنـری دارنـد عـبارتـنـد از حـسـن شـیـخ الاسـلامی ـ کـورش رضائـیان ـ محـمـد پـوریان ـ محـمـد عـزتـی ـ صـلاح الـدیـن عـزتـی ـ عـثـمـان چـوگـلـی ـ محـمـد مـلکـی ـ مـنـصـور مـظـهـر ـ جـمـیـل کـریـمـی ـ اقـبال تـیـفـوری و از نـقـاشـان مـشـهـور و نامی سـقـز فـیـض الله خان ناهـیـد ـ مـرحـوم عـبـدالله ناهـیـد ـ محـمـد ناهـیـد ـ ناصـر فـیـض الله بـیگـی ـ کـمـال طاطائـی ـ محـمـد مـلکـی ـ صـلاح عـزتـی ـ عـطا عــبـدمحـمـدی ـ رضا پـیامی ـ سـعـیـد مـولائـی ـ محـمـد سـبکـرو ـ محـسـن سـلـیـمـانـی ـ یـوسـف وثـوقـی و انـور اخـوان را می تـوان نامـبـرد که در ایـن مـیان مـرحـوم فـیـض الله خان ناهـیـد از حـیـث ایـنکـه کـشـاورز بـوده دور از تـحـصـیـلات مـنـظـم آثـارش در طـبـیـعـت و کـشـاورزی دور می زنـد قابـل تـوجـه اسـت بخـصـوص که در نجاری و نازک کـاری و مـوسـیـقـی نـیـز دسـت داشـت و پـسـرش اسـتـاد محـمـدخان ناهـیـد نـیـز عـلاوه بـر نـقـاشـی در مـوسـیـقـی و نازک کـاری و خـطاطـی روی دیـوار و خـوانـنـدگـی آهـنگـهـای زیـبای محـلـی شـهـره خاص و عـام اسـت و هـمـچـنـیـن اسـتـاد کـمـال طاطائـی در عـیـن ایـنکـه فـردی اسـت جـوان و فـرهـنگـی خالـق تـابـلـوهای بـدیـع و زیـبائـی اسـت که از حـیـث رنگ آمـیـزی و مـضـمـون او را از دیگـران مـمـتـاز می دارد جـدا از ایـن از جـمـله خـطاطان قـدیـمـی مـرحـوم سـهـام تـیکـانـتـپـه بـوده که از بـیگ زادگـان فـیـض الله بـیگـی بـوده و دارای خـط خـوش و آثـار ارزنـده ذوقـی در ایـن زمـیـنه اسـت و امـروزه تـابـلـوی خـطـی آنـمـرحـوم در اکـثـر خانه هـا و امـاکـن سـقـز مـوجـود اسـت در حال حاضـر با وجـود کـلاسـهـای مـتـعـدد خـوشـنـویـسـی از سـوی ارشـاد و سـازمـان تـبـلـیـغات اسـلامی و وجـود اسـتـاتـیـد فـن خـوشـبـخـتـانه هـنـر خـوش نـویـسـی و نـقـاشـی با اسـتـقـبال مـواجـه شـده و بـسـیاری از جـوانان به فـرا گـرفـتـن ایـن هـنـرهـای ظـریـف روی آورده انـد که شـامـل دخـتـران نـیـز می شـود و در زمـیـنه طـراحـی نـیـز بایـد از آقای صادق عـرفانـی نام بـبـرم که از هـنـرمـنـدان طـراح و با احـسـاس سـقـز در ایـن رشـته می باشـد.

در ایـن مـیان از اشـخاص فـهـیـم و آگـاه و با احـسـاسـی مـانـنـد رئـوف نادری ـ لـقـمـان کـریـمی ـ فـرخ فـیـض نـژاد ـ شـاهـرخ فـیـض نـژاد ـ سـعـیـد کـریـمی ـ عـثـمـان خاتـونـی و صـلاح مـنـوچـهـری نـبایـد غـافـل بـود بـیاری خـدا مـوفـق و سـرافـراز خـواهـنـد بـود.




ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه چهاردهم اسفند 1389ساعت 16:43  توسط فرزين بي خاني  | 

پیشینه تاریخی شهر سقز

پیشینه تاریخی  

سقز یكی از شهرهای استان كردستان است كه در شمال غربی سنندج و در فاصله 198 كیلومتری آن واقع است و از شمال به بوكان و از غرب به بانه و از جنوب به منطقه تیلكو و از شرق به منطقه افشار منتهی میشود .

شهرستان سقز بر روی دو تپه طویل كه رودخانه سرپوشیده ولی خان از وسط آن می گذرد ، بنا شده است پستی و بلندیهای داخل شهر و مناظر و چشم انداز زیبای رودخانه سیمینه رود كه از كنار این شهر می گذرد جلوه بدیعی را به نمایش گذاشته است .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه هفتم اسفند 1389ساعت 17:53  توسط فرزين بي خاني  | 

سقز

سقز اي مهد عزيز اي زادگاه پاك من                                                                                      

ارض اقدس اي مبارك سرزمين و خاك من

مسقط الراس من واسلاف رحمتناك من   

 منبع الهام اشعار من و ادراك من

مادر والاي من ، اي مولد بي آك من

مژده بادا نهالانت همه در جنب و جوش

 بهر حفظ آبرويت در فغانند و خروش

از سروشم دوش گويا اين پيام آمد به گوش

اي غيور فرزند من در راه فرهنگت بكوش

تا درخشان كوكبي باشي تو در افلاك من

نوجوانان در رهت اينك فداكارند و شاد

كسب دانش مي نمايند و هنر گيرند ياد

مي پرستند از دل و جان هر دبير و استاد

از خدا خواهم كه چشم بد از ايشان دور

دور باد چشم بد زين فرقه چالاك من

ملت فرهنگ خواهت پرچمي افراشتند

بهر استقلال فرهنگ قدم برداشتند

سود شخص را براهت زير پا بگذاشتند

خود غلط بود آنچه بدخواهان ما پنداشتند

هست دست ديگران در هستي و املاك من

اي گروه حاضر اندر انجمن ميدار گوش

اين سخن با فكر باز و هوش جمع از من نيوش

روز و شب در اعتلاي شهر و فرهنگت بكوش

جامه عزت بپوش و جام خوشبختي بنوش

مرهمي نه بر دل از هم جدا و چاك من

ميشنو اندر زمام ميهن و گفتار او

از زبان شاعر و از سوزش اشعار او       

از غرور ملي و از گزمي بازار او

از نواي بلبل گوينده ي اسرار او     

تاريخ سرايش اين شعر سال 1331 شمسي به مناسبت مستقل شدن فرهنگ سقز بوده.       

+ نوشته شده در  پنجشنبه پنجم اسفند 1389ساعت 10:52  توسط فرزين بي خاني  | 

قلعه باستاني زيويه (سقز)

قلعه باستانی زیویه به فاصله ۵۵ كیلومتری جنوب شرق شهرستان سقز در استان کردستان و در شمال روستایی موسوم به همین نام واقع شده است. قلعه زیویه یكی از قلعه های باستانی استان كردستان است كه در سال ۱۹۴۷ كشف شد.این قلعه بر روی تپه ای بنا شده كه بر نواحی پیرامون آن مشرف بوده و تسلط كامل داشته است كه امروزه از نظر گردشگری نیز چشم انداز بسیار زیبایی دارد.زیویه هم از نظر معماری و هم از نظر آثار هنری یكی از شاخص ترین مكان های دوره تاریخی محسوب می شود و احتمالاً مربوط به اقوام ماننایی است كه ۲۷۰۰ سال پیش می زیسته اند و محل حكومت آنها شمال غرب ایران بوده است.نخستین باری كه از «زیویه» نامی آورده شد در سالنامه آشوری مربوط به سارگن دوم است. وی به هنگام لشكركشی به سرزمین ماننا عنوان می كند كه پس از تسخیر پایتخت ماننایی ها یعنی ایزیرتر و شكست پادشاه آنها به نام «ایرانزو» ۲ قلعه مهم مركزی سرزمین ماننا بنام های زیپیه (ایزیپیه ازیپنا) و آرماثیت را متصرف شد كه اغلب نویسندگان و پژوهشگران را عقیده بر این است كه این زیپیه همین زیویه فعلی است و احتمال دارد كه محل قلعه آرماثیت نیز در روستای «قپلانتو» در ۵ كیلومتری زیویه باشد. در ضمن چنان كه می دانیم مسكن و مأوای ماننایی ها كه یكی از قبایل متحد با مادها بودند در جنوب دریاچه ارومیه و شمال كردستان فعلی بوده است.در این كه قلعه زیویه یك قلعه حكومتی مهم و قابل توجه بوده، شكی نیست و بیشتر محققان بر این عقیده استوارند؛ نویسندگان و باستان شناسان بسیاری درباره زیویه اظهار نظر كرده اند از جمله پرفسور گیرتنس محقق و باستانشناس فرانسوی، مؤلف كتاب «هنر ایران در دوره ماد و هخامنشی معتقد است كه این قلعه یك قلعه حكومتی بوده و گنجینه به دست آمده را دفینه ای می داند كه در كنار جسد یك پادشاه سكایی گذارده شده است.اهمیت، اعتبار و شهرت جهانی زیویه به زمانی برمی گردد كه در حوالی سال ۱۳۲۵ شمسی تعدادی از آثار آن در اثر بارندگی شدید و فرو ریختن قسمتی از خاك تپه به صورت اتفاقی كشف شد. به دنبال وقوع این امر و پیگیری های شخصی به نام «ایوب ربنو» مجوزی تحت عنوان حفاری تجاری در زیویه از سوی مقام ها صادر شد و این شخص در ۸ سال متوالی در حدود ۹۵ درصد از سطح تپه را كاوش كرد و آنچه از بقایای معماری قلعه در جوار اشیا و آثار به دست می آمد را تخریب كرد و با دستیاری و همكاری اعضای هیأت خویش توانست به غارت و چپاول آثار زیویه بپردازد و اكثر آثار گران بها و ارزنده این محوطه باستانی را به خارج از كشور انتقال دهد كه در حال حاضر زینت بخش بزرگترین و مهم ترین گالری ها و موزه های دنیا چون لوور در فرانسه، بریتانیا در انگلستان، رمیتاژ در لنینگراد و... است و تنها تعداد معدودی اشیا طلایی، نقره ای و سفالی در اختیار سازمان میراث فرهنگی كردستان قرار گرفته است.

قلعه باستانی زیویه


 

قلعه زیویه


 

قلعه سقز


 

قلعه


 

قلعه سقز


سقز

از نظر كارشناسان سازمان میراث فرهنگی كردستان سفالینه های به دست آمده و دیگر آثار كشف شده از این قلعه باستانی نشان می دهد كه از اواسط قرن هشتم قبل از میلاد تا اوایل دوره هخامنشی، زندگی در این قلعه وجود داشته و با به سلطنت رسیدن داریوش هخامنشی و تهاجم وی به سرزمین مادها زندگی در این قلعه به پایان رسیده است.


+ نوشته شده در  سه شنبه سوم اسفند 1389ساعت 17:57  توسط فرزين بي خاني  |